Το αμάρτημα της μητρός μου

.... οι τρεις μας τρώγαμε σιωπηλά. Προτού περάσουν πέντε λεπτά, την είδα. Μία αηδιαστική, στα μάτια μου, χοντρή γυναίκα μας πλησίαζε από μακριά. Φορούσε σκισμένη φούστα, στερεωμένη με σχοινί μπουγάδας στη μέση της, όσο δεν πάει άλλο λερωμένη, όπως και η μακό λευκή μπλούζα της. Τα μαλλιά της, λες και ήταν ψαλιδισμένα και μπλεγμένα από τη βρωμιά. Χαμογελούσε με χαζομάρα. Μας κοιτούσε με ελπίδα καθώς μας πλησίαζε για να ζητιανέψει...

(απόσπασμα από μία νέα ιστορία στο themachine.gr)

Οι Depeche Mode στην Μαλακάσα

Από το 1990 που έβγαλαν το Violator (ξέρεις, το δίσκο με το Personal Jesus και το Enjoy The Silence) και για 10 περίπου χρόνια ξόδευα πολλά χρήματα για τους Depeche Mode. Έχω όλα σχεδόν τα single τους μέχρι τις αρχές του 2000, δισκογραφία κανονικά, σπάνιες εκδόσεις, διπλά και τριπλά cd και βινύλια επειδή κάποια έχουν ένα επιπλέον ρεμίξ, τις επανεκδόσεις των άλμπουμ τους σε αναβαθμισμένο ήχο... μεγάλη "επένδυση" (...λύσσα για να το πούμε με πιο σωστά Ελληνικά).

Όμως εκεί, γύρω στο 2000, η μανία μου πέρασε. Τον Οκτώβρη 2001 που έπαιξαν στο Ολυμπιακό Κλειστό Γυμναστήριο δεν ασχολήθηκα να πάω να τους δω. Σφάλμα μάλλον: το set list του Exciter tour ήταν γεμάτο με τραγούδια από τα άλμπουμ τους που ακόμα με ενθουσιάζουν, όχι από τις overproduced μετριότητες που έβγαλαν μετά. Επιπλέον, ο χώρος, μικρός, μαζεμένος είναι πολύ πιο κατάλληλος για την πόρωση μιας συναυλίας.

Το ίδιο δεν ασχολήθηκα και το 2006, ούτε και το 2009 (η χρονιά της ματαιωμένης συναυλίας). Μου λες τώρα εσύ πώς έγινε και για την φετεινή επίσκεψή τους, τόσα χρόνια μετά την ξεπόρωσή μου και ενώ έχουν βγάλει 3 άλμπουμ που - κατά την ταπεινή μου - δεν φτάνουν ούτε στο μικρό δακτυλάκι του Violator ή του Ultra, είχα τέτοια καυτή χοτ επιθυμία να πάω να τους δω; Και μάλιστα παρά το γεγονός ότι χώρος της συναυλίας ήταν το Terra Vibe - που έχει την χειρότερη φήμη από τους συναυλιακούς χώρους στην Ελλάδα, που είναι ανοιχτός και δεν ευνοεί τον καλό ήχο, που είναι πολύ μακριά από την Αθήνα, που έχει τεράστια θέματα με το Parking;

Μυστήριο η ψυχή του άθρωπα. Τι να πω... το είχα παράπονο φαίνεται, απωθημένο. Είδα και στον ύπνο μου ότι λέει πηγαίναμε μαζί με τον Dave Gahan στην συναυλία, σε φορτηγό μετακόμισης, στην καρότσα. Για να τον βοηθήσω λέει να ξεφορτώσει τα ηχητικά (φωνή παραγωγού συναυλίας από αμπόβ: κρίση μάνα μου, δεν έχουμε λεφτά για να πλερώνουμε έξτρα κουβαλητές, οι καλλιτέχννες βάζουν ένα χεράκι, Ντέηβ άντε άσε τις αντιρρήσεις και βοήθα) ε και κατάλαβα ότι αν δεν πήγαινα χτες θα το είχα μεγάλο καϋμό. Μπορεί να ήταν η τελευταία μου ευκαιρία να τους δω! Θα ξανάρθουν; Πενηνταρήζουν! Και αν ξανάρθουν... θα υπάρχει Αθήνα; Ελλάδα; Κόσμος που δεν θα έχει πεθάνει από την ασιτία ή την ανεργία για να τους δει; Μεγάλο το ρίσκο.

Όταν τελικά πήρα την εσωτερική απόφαση ότι ΝΑΙ! ΘΕΛΩ ΝΑ ΠΑΩ DEPECHE MODE το σύμπαν συνομώτησε! Χτύπησε το τηλέφωνο και ο φίλος μου ο Π μου είπε ότι ο φίλος του ο Ν είχε ένα φίλο τον Χ που είχε μία φίλη την Ξ που είχε έναν γνωστό το Ρ... και τελικά βρέθηκε εισιτήριο... και μάλιστα δωρεάν! γιου γκό πρόβατο, γιου γκο ηντήντ.

Τρομαγμένος από την φρικτή φήμη για την ταλαιπωρία που αντιμετωπίζει όποιος πάει στο Terra Vibe έφυγα πολύ νωρίς από Αθήνα. Βρισκόμουν γύρω στις 6κ30 στη Μαλακάσα. Στις πύλες γινόταν τρελός χαμός, αλλά δεν μπορώ να πω ότι ταλαιπωρήθηκα ιδιαίτερα. Πήγα στο γκισέ των προσκλήσεων, έκανα ότι είμαι αυτός που έπρεπε να κάνω ότι είμαι για να πάρω την πρόσκληση και ύστερα από μία σχετική αναμονή για "έλεγχο εισιτηρίων" (διάβαζε "τσαμπουκαλεύω χωρίς λόγο τους θεατές ότι θα τους αφήκω να μπουν όταν ΕΓΩ θέλω όχι όταν λέει το πρόγραμμα") μπήκα στο χώρο.

Εντυπωσιάστηκα. Το Terra είναι ένα μεγάλο λιβάδι, ότι πρέπει για κοπάδι πεινασμένα και χαρούμενα προβατάκια, χωρισμένο με μεταλλικά φορητά κάγκελα σε τμήματα (ακριβά εισιτήρια, μεσαία εισιτήρια, φθηνά εισιτήρια). Γύρω γύρω από τον κεντρικό ανοιχτό πολύ μεγάλο χώρο, υπάρχουν ξύλινα κτίρια τύπου "σπιτάκια ξυλοκόπου" που τα είχαν μετατρέψει σε bar, σε καντίνες και ένα από αυτά σε μαγαζί για μπλουζάκια επίσημα. Σε ξεχωριστό χώρο ήταν εκείνοι που είχαν κερδίσει προσκλήσεις από τον Γκοζμοτέ.

Δεν φανταζόμουν ποτέ ότι όλο αυτό το λιβάδι θα γέμιζε. Και όμως ητ ντηντ! Αργά το βράδυ εννοείται. Μέχρι τις 8 και μισή ήταν πολύ χαλαρά τα πράγματα, στις 9 και τέταρτο που ξεκίνησαν να παίζουν οι DM είχε φτάσει στο 50% και φαίνεται πως έρχονταν κόσμος μέχρι αρκετά μετά γιατί κατά τις 10 και μισή που κοίταξα πίσω είχε έρθει ακόμα 30% του κόσμου που είχε με το ξεκίνημα της συναυλίας. Τι έγινε; Προβλήματα στην διοργάνωση, που οδήγησαν σε καθυστερημένη είσοδο εκείνων που έφτασαν μετά τις 8; ή απλώς υπεραισιόδοξοι ψιλομαλάκες που ξεκίνησαν στις 8 και 30 από το σπίτι στο Παγκράτι για συναυλία στην Μαλακάσα;

Η συναυλία ξεκίνησε. Στην ώρα της. Το support το ξένο είχε παίξει μέχρι τις 8 και 30. Καλοί ήταν yawn yawn, τι νέα εσύ; Tο ελληνικό group που είχε κερδίσει το προνόμιο να σαπορτάρει τους Depeche Mode ερμ βασικά δεν έπαιξε στην ίδια σκηνή αλλά σε μία άλλη που ήταν καθ' οδόν για αυτή. Κάπως μακρυά. Επίσης, έπαιξαν πολύ νωρίς, όταν είχε ακόμα πολύ λίγο κόσμο να τους απολαύσει. Τους είδα λίγο, ο ήχος τους μου άρεσε. Κάτι σαν μείγμα ηλεκτροπόπ και metal μου φάνηκε. Έχουν μέλλον. Α και κάτι ακόμα. Αυτό το πράγμα που όλα τα νέα Ελληνικά συγκροτήματα ξεσηκώνουν το look των Kraftwerk και νομίζουν ότι κανένα άλλο ελληνικό συγκρότημα δεν το έχει σκεφτεί πρώτα... ηνάφ ωλλρέντη!

Πάμε όμως στο ζουμί... Έχω πιει 2 τεκίλες, έχω γυρίσει τον χώρο αρκετές φορές παρατηρώντας φάτσες και περιστατικά και όταν έρχεται το πλήρωμα του χρόνου πιάνω σημείο με καλή οπτική επαφή με το stage. Η ώρα είναι 9 και 13, τα φώτα χαμηλώνουν, οι session μουσικοί βγαίνουν στην σκηνή, τα φώτα χαμηλώνουν και άλλο, και εμφανίζεται το group! Πρώτα η Andy, μετά ο Martin και τελευταίος ο Dave. Χειροκροτήματα από κάτω... αλλά χλιαρά. Έχουμε γίνει βόρεια Ευρώπη. Σε λίγο για να δείξουμε θαυμασμό απλά θα ανασηκώνουμε ελαφρά το φρύδι. Και ας πρόσεχε ο καλλιτέχνης να το έβλεπε. Βρισκόμουν αρκετά μακριά από την σκηνή, το λέω μετά λύπης, γενικά όσοι ήταν της φθηνής κατηγορία εισιτηρίων ήταν ξενερωμένοι αρκετά με την απόσταση από τα παλλικάρια. Ο Dave ήταν ένα μικρό αγοράκι στο βάθος, έμοιαζε τόσο μακρυνός... αλλά μετά, άρχισε να τραγουδά.

Υπάρχει ένας και μοναδικός λόγος που, ενώ οι DM έχουν 15 χρόνια να βγάλουν άλμπουμ πάνω από μέτριο, κάνουν mega περιοδείες - εργοστάσια κοπής χρήματος και που η "λάμψη" τους δεν έχει χαθεί.  Είναι ο Dave. Ο απίστευτος Dave. Ναι, το παίρνει όλο επάνω του. Όλο όμως. Ναι, τραγουδά με την ίδια καψούρα και τις μεγάλες παλιές κλασικές επιτυχίες, τραγούδια που θα μείνουν στην ιστορία της pop  αλλά που τα έχει τραγουδήσει 578975575 φορές και θα μπορούσε να τα βαριέται, όπως και τα τραγούδια από το νέο άλμπουμ που ναι μεν δεν τα βαριέται (πιθανώς) αλλά... μεταξύ μας... δεν είναι το ίδιο καλά όσο τα κλασίκια. Και όμως και στις δύο κατηγορίες ρεπερτορίου "μπαίνει" στο τραγούδι μέχρι το μεδούλι, το μεδούλι και το δικό του και του τραγουδιού. Tο ζει, το αφήνει να κυλήσει στις φλέβες του και να του υπαγορέψει λίκνισμα, χαμόγελο, παιγνίδι με τον κόσμο, κίνηση και πήγαινε - έλα στην σκηνή...

Το set list ήταν καλό. Διαμαρτυρήθηκαν κάποιοι, μεταξύ αυτών και μουσικά sites που θα έπρεπε να ξέρουν καλλίτερα, πως δεν ακούστηκαν πολλές επιτυχίες. Πάμε στα βασικά, λοιπόν: Η περιοδεία λέγεται Delta Machine Tour, όχι Greatest Hits Tour. Καγκούρια. Άμα θέλατε σουξέ να πηγαίνατε μάντγουόκ ρε. Και λίγα ήταν που έπαιξαν μόνο 5 από το αλμπούμ το τελευταίο! (ευτυχώς ανάμεσα σε αυτά το αγαπημένο μου Should Be Higher, με το καλύτερο ρεφραίν του άλμπουμ).

Φυσικά ο μεγάλος χαμός έγινε με Ητζόη Δη Σάηλε, Πέρσοναλ Τζήζου, και άκουσον άκουσον με το Τζαστ Κεντ Γκετ Ηνάφ. Το οποίο δεν περίμενα να το παίξουν. Είναι γραμμένο από τον Vince Clarke, που έφυγε από τους Depeche για να κάνει Yazzo και μετά Erasure, και ε γενικά δεν θέλουν να παίζουν αλλουνού κομμάτια. Απογοητεύτηκα που δεν έπαιξαν Ητσνο Γκούντ, και Ηνγιο Ρουμ. Τρελάθηκα που έπαιξαν Χάλο (το αργό ατμοσφερίκ ρεμίξ των Goldfrapp), το Χομ, και το Κουέστχιον Οβ Τάημ. Στο οποίο φάνηκε ότι ο Ντέηβ έχει, όσο αφοσιωμένος και να είναι, τους περιορισμούς της ηλικίας. Επειδή το ρεφρέν είναι πολύ "ψηλά" δεν το τραγούδησε ούτε μία φορά, και καλά μας έκανε "δικό σας" αλλά βέβαια κανείς δεν ήξερε τα λόγια και γενικά υπήρξε μία αμηχανία.... α επίσης, αυτό το απαίσιο το Πρέσηους τι το ήθελαν και το έπαιξαν;

Ο Dave μεταξύ μας πρέπει να ήταν λίγο μεθυσμενάκι... από τι; δεν ξέρω (γκουχ γκουχ), πάντως το υποψιάστηκα από το γεγονός ότι δεν έκανε καθόλου παιγνίδι στην τύπου πασαρέλα που είχαν φτάξει μπροστά στην σκηνή η οποία έβγαινε ανάμεσα στο πλήθος. Μία ή δύο φορές πρέπει να έκανε μερικά βήματα εκεί, πολύ προσεκτικά όμως, (ρε λες να ήταν κόκκαλο και να φοβόταν μην πέσει;) όλο το υπόλοιπο χτυπιόταν πάνω στην σκηνή.
Είπε και ο Martin μερικά τραγούδια, ντάξει, τι να κάνει ο κακομοίρης, ακόμα και αν ήταν 97780608 φορές καλλίτερος πάλι θα ήταν ωχριούσος μπροστά στον Ντέηβ (ναι, έπαθα πλάκα μαζί του το ομολογώ). Μάρτην, νο οφένς, αλλά είσαι συνθέτης όχι περφόρμερ. Θέγκ γιου.

Πόσο άκυρο ότι τα της ΕΡΤ έκαναν 35 και 40 ευρώ; βαράγανε μύγες στο official merchandise shop! Και καλά να πάθουν. Μα 40 ευρώ ένα μπλουζάκι; ένα μεροκάματο καλό για ένα φανελάκι; Άκυρο. Μέγκα Φέηλ.

Κλισέ σέντραλ τάημ: πάλι με εντυπωσίασε η θάλασσα από φωτισμένες οθόνες κινητών και camera που υπήρχε ανάμεσα σε μένα και την σκηνή. Ναι, είναι επίσημο. Μπήκαμε στην εποχή που η καταγραφή της εμπειρίας είναι πιο σημαντική από την βίωσή της. Και που το recording the event σου δίνει την ίδια χαρά όσο και το να το ζεις. (Not really, αλλά ok). Όσο για μένα ήμουν τυχερός. Προς στιγμή σκέφτηκα να κάνω λάηβ αναμετάδοση της συναυλίας στο τβήτα αλλά ΕΥΤΥΧΩΣ δεν είχε σήμα η Βηντ και έτσι το κινητό έμεινε όλη την ώρα στην τσέπη. Και γι αυτό (πρόμπαμπλη) απόλαυσα την συναυλία. Σε ευχαριστώ Βηντ τόσο πολύ (για την ιστορία, ξαναείχα ίχνος σήματος όταν βγήκα από τον πολύ κόσμο, ώρα μετά... ωραία να μην έχεις να νοιάζεσαι για το τι γίνεται στο φουμπου σου για κάμποση ώρα).

Πολύ ωραία και τα projection videos που έπαιζαν στις γιγαντοοθόνες. Στο Πρέσηους ήταν σκυλάκια, πολλά σκυλάκια, στο Ηντζόη Δη Σάηλε γυμνές γυναίκες πάνω σε τζάμι (πολύ καλό), στο Χάλο μία μεσήλικη με τρίγωνο φωτοστέφανο, στο Τζαστ Κέντ Γκε Ηνάφ χρώματα χρώματα χρώματα χρώματα τύπου Άντη Γουόρχολ. Όταν δεν προβάλλονταν τα video βλέπαμε εικόνα από τον κόσμο, το γκρούπ και κυρίως (θένγκ γκόντ) το κωλαράκι του Ντέηβ και τις τσαχπινιές του.

Με γοήτευσε πολύ ο Ντέηβ. Το πονηρό του χαμόγελο. Οι αρρενωποθηλυκές κινήσεις των γοφών του. Οι παλάμες του πάνω στο στήθος του να πεταρίζουν. Οι στροφές με ανοιχτά τα χέρια. Τα τρεξίματά του. Λυγμ. Λυγμ. Ομολογώ. Το έχω ρηγκρέτη μεγάλο που δεν πήγα να τον δω μπροστά στην σκηνή. Την επόμενη φορά (κροσσ φήγκερς).

Ο κόσμος, πιο ετερόκλητος πεθαίνεις. Παππούδες - γιαγιάδες με εγγονάκια. Ρώσοι μαφιόζοι με πρώην χορεύτριες Μπαλσόη. Ντεθάδες. Γκοθούδες. Περισσότεροι Γκέη και από το gay parade. Ζευγαράκια χεράκι χεράκι. Χηψστερόνια. Αρκούδες. Ταξιτζήδες που είχαν χορέψει το στρέηντζλοβ στην Ερέτρια σε ντίσκο το 89. Και πολλοί πολλοί πολλοί άπλυτοι. Γιατί ρε παιδιά, 60 λεπτά έχει ένα Καραβάκι και κρατά ένα μήνα...

Αφού κάνανε το γνωστό λιγδοτάμπαρο κόλπο με το ενκόρ (στην μιάμιση ώρα μας είπαν καληνύχτα και καλά, και μετά εμείς περιμέναμε αμίλητοι να κάνουν το και καλά αυθόρμητο ενκόρ - έλεος μέχρι και η Αλεξίου το έκανε το κολπάκι το τελευταίο τμήμα της συναυλίας να το χώνει μετά από ψευτοαποχαιρετισμό) μας είπαν ακόμα 5 τραγούδια. Σύνολο 2 ώρες. 23 κομμάτια. Τελευταίο το Νεβα Λετ μη Ντάου Εγκεήν. Θα ήθελα άλλα 15. Και να είμαι κοντά κοντά κοντά στην σκηνή. σνιφ.

 Έμειναν τα φώτα σβηστά για κανένα πεντάλεπτο - για να μην ξεχυθούμε και πλημμυρίσουμε το σύμπαν για όση ώρα χρειάστηκε να φύγει το γκρουπ από τη Μαλακάσα υποθέτω - και ύστερα... the end! Πέρασα τη σχετική προσφυγιά μέχρι να φτάσω στο αυτοκίνητο και από εκεί στο σπίτι, μπράβο στην τροχαία Μαλακάσας που σου απαγόρευε να πας από το δρόμο που επιστρέφει Αθήνα χωρίς διόδια, τι τέλειο κόλπο να βοηθάς το κράτος στην δύσκολη στιγμή, να ανεβάζεις τα έσοδά του.

Μου άρεσε που πήγα. Μου άρεσε που έφτασα νωρίς, γιατί έμαθα ότι κάποιοι που ξεκίνησαν λογικές ώρες κατάφεραν να μπουν πολύ μετά που είχε αρχίσει η συναυλία. Θα μου άρεσε να ξανάρθουν αλλά να γίνει αλλού το event. Και να έχω φροντίσει να πάρω το εισιτήριο που θα με βάλει πρώτο τραπέζι πίστα. Προς το παρόν, πάω να ξανακούσω το Violator όσο θα τρώω φασολάκια Σαββατιάτικου μαγειρέματος. Το πιο σπουδαίο και πραγματικά αξεπέραστο άλμπουμ τους - που και μόνο το γεγονός ότι επιβιώνουν ακόμα παρά την σκιά και την επίδρασή του δείχνει πόσο μη-τυχαίο γκρουπ είναι.

Ηλεκτροπόπ απντέη

Μετά την σχετική απογοήτευση του προηγούμενου άλμπου, του Elysium, το οποίο πρέπει να πούλησε λιγότερα και από την τελευταία Χαρούλα (η οποία όμως δεν έχει διεθνές κοινό, άρα εδώ υπάρχει ένα μικρόοοοοοοο πρόβλημα για τα αγόρια) οι Pet Shop Boys μάνι μάνι πήραν αποφάσεις.

Έφυγαν από την εταιρία με την οποία ήταν μαζί από την αρχή της καριέρας τους, και συναντήθηκαν με τον Stuart Price, γνωστό γκομενάκι παραγωγό και έβαλα μπρος καινούργιο δίσκο.

τι πρέπει να ξέρεις για να μπορούμε να συζητήσουμε όταν κάποτε συναντηθούμε. εγώ και εσύ.

τα αγόρια έκαναν νέα εταιρία, δικιά τους, που λέγεται x2 (τάημζ του). εδώ ο λογότυπός της

 

το νέο τους σίνγκολ είναι φοβερά γαμάτο, ηλεκτροποπιά από τις λίγες, και λέγεται Axis (πως μας λέγανε οι γιαγιάδες μας μικρά όταν λέγαμε καμία μαλακία "άξις και ξερό σου μαλακισμένο";). Εδώ το υπεργαμάτο βίντεο:

πρόσεξε σε παρακαλώ την επιρροή από αρχαία Ελλάδα και έτσι... Μινώταυρος!!! ουάου! 

το άλμπουμ θα λέγεται Ηλέχτρικ (πως λέμε Ηλέκτρα; τραγωδία; ...ακριβώς! ξανά μανά επιρροή από Ελλάδα) και εδώ είναι το εξώφυλλο: 

μου αρέσει πολύ!! αν και ζαλιστικό να το έχεις στον τοίχο του δωματίου σου.

Το άλμπουμ θα βγει στις 15 Γιούλη.... δηλαδή μία μέρα πριν τα αγόρια παίξουν στην Αθήνα, στο Eject Festival. ναι, καλά διάβασες. τα παλληκάrια ξανάρχονται Αθήνα. ουρέη!!!!! χιπ χιπ ουρέη!!!! Ελπίζω να τους ξαναπετύχω στο Φίλιον, όπως την προηγούμενη φορά που ήρθαν στην χώρα μας.

me happy διότι: το Axis μου αρέσει πολύ, το video του είναι πολύ τωρινό, όχι τύπου τωρινό, το εξώφυλλο με ζαλίζει αλλά με την καλή έννοια, και ο Stuart Price είναι πολύ καλός παραγωγός και μπορεί να μας σερβίρει κανένα άλμπουμ από αυτά που λιώνουν παπούτσια! you go boys, you γκο ηντήντ!! 

Στο πληκτικό χωριό - συναντιούνται δύο μεγάλοι

Στα τέλη της δεκαετίας του 50, ο νέος ακόμα τότε και αργότερα μεγάλος ζωγράφος David Hockney διάβασε μία συλλογή με ποιήματα του Καβάφη - στην δημοτική βιβλιοθήκη της πόλης που μεγάλωσε, του Bradford.

Το έργο του αλεξανδρινού μας ποιητή και ο ερωτισμός που ακτινοβολούσε τον συγκίνησε πολύ και τον ενέπνευσε αφ ενός να κλέψει τον τόμο από την βιβλιοθήκη και αφ ετέρου να κάνει μία σειρά από σχέδια. Με αφορμή το ποίημα "Πληκτικό Χωριό" έφτιαξε αυτό το υπέροχο που το βλέπω από το πρωί και δηλητηριάζομαι με τον πιο ουράνιο τρόπο:

Ιδού και το ποίημα:

Στο πληκτικό χωριό που εργάζεται —
υπάλληλος σ’ ένα κατάστημα
εμπορικό· νεότατος — και που αναμένει
ακόμη δυο τρεις μήνες να περάσουν,
ακόμη δυο τρεις μήνες για να λιγοστέψουν η δουλειές,
κ’ έτσι να μεταβεί στην πόλιν να ριχθεί
στην κίνησι και στην διασκέδασιν ευθύς·
στο πληκτικό χωριό όπου αναμένει —
έπεσε στο κρεββάτι απόψι ερωτοπαθής,
όλ’ η νεότης του στον σαρκικό πόθο αναμένη,
εις έντασιν ωραίαν όλ’ η ωραία νεότης του.
Και μες στον ύπνον η ηδονή προσήλθε· μέσα
στον ύπνο βλέπει κ’ έχει την μορφή, την σάρκα που ήθελε ...

Σπουδαίοι άνθρωποι, καθαροί, φωτεινοί, μεγάλοι σαν πλανήτες. Και απαραίτητοι σαν ψωμί και νερό. 

Παν μέτρον άριστον

Μόλις πριν από ένα λεπτό, η κόρη μου, Ρεβέκκα, μου έστειλε ένα μήνυμα για καλή τύχη. Το μήνυμα έλεγε «Μαμά, θα σκίσεις.» Μου αρέσει πολύ αυτό. Αυτό το μήνυμα ήταν σαν να μου έδινε μια αγκαλιά. Και εδώ είναι το θέμα. Ενσαρκώνω το κύριο παράδοξο. Είμαι μια γυναίκα που λατρεύει να λαμβάνει μηνύματα η οποία θα σας πει ότι τα πάρα πολλά μηνύματα μπορεί να αποτελέσουν πρόβλημα.

Στην πραγματικότητα, αυτή η υπενθύμιση της κόρης μου με οδηγεί στην αρχή της ιστορίας μου. Το 1996, όταν έκανα την πρώτη μου ομιλία για το TED, η Ρεβέκκα ήταν πέντε χρονών και καθόταν ακριβώς εκεί στη μπροστινή σειρά. Είχα μόλις γράψει ένα βιβλίο που εγκωμίαζε τη ζωή μας στο διαδίκτυο και επρόκειτο να μπω στο εξώφυλλο του περιοδικού Wired. Εκείνες τις ξέγνοιαστες εποχές, πειραματιζόμασταν με τα τσατ ρουμ και τις ηλεκτρονικές εικονικές κοινότητες. Εξερευνούσαμε διαφορετικές πλευρές του εαυτού μας. Και μετά βγάζαμε την πρίζα. Ήμουν ενθουσιασμένη. Και, σαν ψυχολόγος, αυτό που με ενθουσίαζε περισσότερο ήταν η ιδέα ότι θα χρησιμοποιούσαμε ό,τι μάθαμε στον εικονικό κόσμο για τον εαυτό μας, για την ταυτότητά μας, για να ζήσουμε καλύτερα στον πραγματικό κόσμο.

Τώρα, πηγαίνοντας μπροστά στο 2012 είμαι και πάλι πίσω στη σκηνή του TED. Η κόρη μου είναι 20. Πηγαίνει στο πανεπιστήμιο. Κοιμάται με το κινητό της, το ίδιο κάνω κι εγώ. Και έχω μόλις γράψει ένα καινούργιο βιβλίο αλλά αυτή τη φορά δεν είναι κάποιο που θα με βάλει στο εξώφυλλο του περιοδικού Wired. Τι συνέβη λοιπόν; Είμαι ακόμα ενθουσιασμένη με την τεχνολογία, αλλά πιστεύω, και είμαι εδώ για να το αποδείξω, ότι την αφήνουμε να μας πάει σε μέρη που δε θέλουμε να πάμε.

Τα τελευταία 15 χρόνια, έχω μελετήσει τεχνολογίες κινητής επικοινωνίας και έχω πάρει συνεντεύξεις από εκατοντάδες ανθρώπους, νέους και μεγαλύτερους σχετικά με τις ηλεκτρονικές τους ζωές. Και αυτό που βρήκα είναι ότι οι μικρές μας συσκευές, αυτές οι μικρές συσκευές στις τσέπες μας, είναι τόσο ψυχολογικά ισχυρές που δεν αλλάζουν μόνο αυτό που κάνουμε, αλλάζουν αυτό που είμαστε. Μερικά από τα πράγματα που κάνουμε τώρα με τις συσκευές μας είναι πράγματα που, μόλις μερικά χρόνια πριν, θα τα βρίσκαμε παράξενα ή ενοχλητικά, αλλά έχουν γρήγορα αρχίσει να φαίνονται οικεία, ο τρόπος που απλά κάνουμε τα πράγματα.

Για να δούμε απλώς μερικά παραδείγματα: Οι άνθρωποι στέλνουν μηνύματα ή email κατά τη διάρκεια εταιρικών συνεδριάσεων. Στέλνουν μηνύματα και ψωνίζουν και μπαίνουν στο Facebook κατά τη διάρκεια μαθημάτων, παρουσιάσεων, στην πραγματικότητα, κατά τη διάρκεια όλων των συναντήσεων. Οι άνθρωποι μου μιλούν για τη σημαντική νέα δυνατότητα να διατηρούν οπτική επαφή ενώ στέλνουν μηνύματα. (Γέλια) Μου εξηγούν ότι είναι δύσκολο, αλλά μπορεί να γίνει. Οι γονείς στέλνουν μηνύματα και email στο πρωινό και στο δείπνο ενώ τα παιδιά παραπονιούνται ότι δεν έχουν την πλήρη προσοχή των γονιών τους. Αλλά μετά, αυτά τα ίδια παιδιά αρνούνται την πλήρη προσοχή το ένα στο άλλο. Αυτή είναι μια πρόσφατη φωτογραφία της κόρης μου και των φίλων της που είναι μαζί ενώ δεν είναι μαζί. Στέλνουμε μηνύματα ακόμα και στις κηδείες. Το μελετώ αυτό. Απομακρύνουμε τον εαυτό μας από τη θλίψη ή την απορρόφησή μας και βυθιζόμαστε στα τηλέφωνά μας.

Γιατί έχει σημασία αυτό; Έχει σημασία για μένα επειδή πιστεύω ότι ετοιμάζουμε τον εαυτό μας για μπελάδες. μπελάδες σίγουρα στο πΏς σχετιζόμαστε μεταξύ μας, αλλά επίσης μπελάδες στο πώς σχετιζόμαστε με τον εαυτό μας και την ικανότητά μας για αυτοστοχασμό. Συνηθίζουμε έναν νέο τρόπο για να είμαστε μόνοι μας μαζί με άλλους. Οι άνθρωποι θέλουν να είναι ο ένας με τον άλλο, αλλά και αλλού - συνδεδεμένοι σε όλα τα διαφορετικά μέρη που θέλουν να είναι. Οι άνθρωποι θέλουν να προσαρμόζουν τη ζωή τους. Θέλουν να μπαίνουν και να βγαίνουν στα μέρη που βρίσκονται επειδή αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία για αυτούς είναι να ελέγχουν πού δίνουν την προσοχή τους. Επομένως, θέλετε να πάτε σε εκείνη την εταιρική συνάντηση, αλλά θέλετε να δώσετε προσοχή μόνο στα κομμάτια που σας ενδιαφέρουν. Και ορισμένοι θεωρούν ότι αυτό είναι καλό. Αλλά μπορείτε να καταλήξετε να κρύβεστε ο ένας από τον άλλο, ακόμα και όντας διαρκώς συνδεδεμένοι ο ένας με τον άλλον.

Ένας 50χρονος επιχειρηματίας μου παραπονέθηκε ότι αισθάνεται ότι δεν έχει πλέον συναδέλφους στη δουλειά. Όταν πηγαίνει στη δουλειά, δε σταματάει να μιλήσει σε κανέναν, δεν τους τηλεφωνεί. Και λέει ότι δε θέλει να διακόψει τους συναδέλφους του επειδή, λέει, «Είναι πολύ απασχολημένοι με τα email τους.» Αλλά τότε σταματάει και λέει: «Ξέρετε, δε σας λέω την αλήθεια. Εγώ είμαι αυτός που δε θέλει να τον διακόπτουν. Νομίζω ότι θα έπρεπε να θέλω, αλλά στην πραγματικότητα προτιμώ να κάνω πράγματα με το Μπλάκμπερι μου».

Μεταξύ των γενεών, βλέπω ότι οι άνθρωποι δε χορταίνουν ο ένας τον άλλο, αν και μόνο αν μπορούν να έχουν ο ένας τον άλλον από απόσταση, σε ποσότητες που μπορούν να ελέγξουν. Το ονομάζω το φαινόμενο της Χρυσομαλλούσας: ούτε πολύ κοντά, ούτε πολύ μακριά, απλά όσο πρέπει. Αλλά αυτό που μπορεί να μοιάζει απλώς σωστό για εκείνον το μεσήλικα επιχειρηματία μπορεί να είναι πρόβλημα για έναν έφηβο που χρειάζεται να αναπτύξει σχέσεις πρόσωπο με πρόσωπο. Ένα 18χρονο αγόρι που χρησιμοποιεί μηνύματα σχεδόν για τα πάντα μου λέει νοσταλγικά, «Κάποια μέρα, κάποια μέρα, αλλά σίγουρα όχι τώρα, θα ήθελα να μάθω πώς να κάνω μια συζήτηση.»

Όταν ρωτάω τους ανθρώπους «Ποιο είναι το πρόβλημα με τη συζήτηση;» Αυτοί απαντούν: «Θα σου πω τι πρόβλημα υπάρχει με τη συζήτηση. Λαμβάνει χώρα σε πραγματικό χρόνο και δεν μπορείς να ελέγξεις αυτό που θα πεις.» Αυτή λοιπόν είναι η ουσία. Μηνύματα, email, αναρτήσεις, όλα αυτά τα πράγματα μας επιτρέπουν να παρουσιάζουμε τον εαυτό μας όπως θέλουμε να είναι. Μπορούμε να επεξεργαστούμε, κι αυτό σημαίνει ότι μπορούμε να διαγράψουμε, κι αυτό σημαίνει ότι μπορούμε να ρετουσάρουμε, το πρόσωπο, τη φωνή, τη σάρκα, το σώμα - όχι πολύ λίγο, όχι πάρα πολύ, απλώς όσο πρέπει.

Οι ανθρώπινες σχέσεις είναι πλούσιες και πολύπλοκες και είναι απαιτητικές. Και μπορούμε να τις καθαρίσουμε με την τεχνολογία. Και όταν το κάνουμε, ένα από τα πράγματα που μπορούν να συμβούν είναι ότι θυσιάζουμε τη συζήτηση προς όφελος της αμιγούς σύνδεσης. Ξεγελάμε τον εαυτό μας. Και με τον καιρό, φαίνεται να το ξεχνάμε ή φαίνεται ότι σταματάμε να ενδιαφερόμαστε.

Πιάστηκα απροετοίμαστη όταν ο Στίβεν Κολμπέρ μου έθεσε ένα βαθύ ερώτημα, ένα βαθύ ερώτημα. Είπε «Όλα αυτά τα tweets, όλα αυτά τα ψήγματα ηλεκτρονικής επικοινωνίας δε συσσωρεύονται σε ένα μεγάλο κομμάτι πραγματικής συζήτησης;» Η απάντησή μου ήταν όχι, δε συσσωρεύονται. Το να συνδεόμαστε με μικρά κομμάτια μπορεί να λειτουργήσει για να συλλέξουμε διακριτικά κομμάτια πληροφορίας, μπορεί να λειτουργήσει για να πούμε «Σε σκέφτομαι», ή ακόμα και για να πούμε «Σ' αγαπώ». Εννοώ, κοιτάξτε πως ένιωσα όταν έλαβα το μήνυμα από την κόρη μου - αλλά δε λειτουργούν πραγματικά για να μάθουμε ο ένας για τον άλλο, για να γνωρίσουμε και να κατανοήσουμε ο ένας τον άλλο. Και χρησιμοποιούμε συζητήσεις με άλλους για να μάθουμε πώς να συζητάμε με τον εαυτό μας. Επομένως, η αποφυγή μιας συζήτησης μπορεί να έχει πραγματικά σημασία επειδή μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την ικανότητά μας για αυτοστοχασμό. Για τα παιδιά που μεγαλώνουν, αυτή η ικανότητα είναι το θεμέλιο της ανάπτυξης.

Όλο και περισσότερο ακούω, «Θα προτιμούσα να στέλνω μηνύματα παρά να μιλάω.» Και αυτό που βλέπω είναι ότι οι άνθρωποι έχουν συνηθίσει τόσο να ξεγελιούνται ν' απαρνηθούν την πραγματική συζήτηση, είναι τόσο συνηθισμένοι να περνούν με λιγότερα, που γίνονται σχεδόν πρόθυμοι ν' απαλλαχθούν εντελώς από τους ανθρώπους. Έτσι για παράδειγμα, πολλοί άνθρωποι μοιράζονται μαζί μου αυτή την επιθυμία, ότι κάποια μέρα μια πιο εξελιγμένη έκδοση της Siri, της ψηφιακής βοηθού του iPhone της Apple, θα μοιάζει περισσότερο με τον καλύτερο φίλο, κάποιον που θα ακούει, όταν οι άλλοι δε θα ακούν. Πιστεύω ότι αυτή η επιθυμία αντικατοπτρίζει μια οδυνηρή αλήθεια που έμαθα τα τελευταία 15 χρόνια. Το να νιώθω ότι κανείς δεν με ακούει είναι πολύ σημαντικό στις σχέσεις μας με την τεχνολογία. Για αυτό είναι τόσο δελεαστικό να έχουμε μια σελίδα στο Facebook ή νέες αναρτήσεις στο Twitter - τόσοι πολλοί αυτόματοι ακροατές. Και το συναίσθημα ότι κανείς δεν με ακούει μας κάνει να θέλουμε να ξοδέψουμε χρόνο με μηχανήματα που φαίνονται να νοιάζονται για εμάς.

Αναπτύσσουμε ρομπότ, τα αποκαλούνε κοινωνικά ρομπότ, τα οποία είναι ειδικά σχεδιασμένα για να κρατούν συντροφιά - στους ηλικωμένους, στα παιδιά μας, σε εμάς. Έχουμε χάσει τόσο την εμπιστοσύνη μας ότι θα είμαστε εκεί ο ένας για τον άλλον; Κατά τη διάρκεια της έρευνάς μου, δούλεψα σε γηροκομεία, και εισήγαγα αυτά τα κοινωνικά ρομπότ που σχεδιάστηκαν ώστε να δίνουν στους ηλικιωμένους το συναίσθημα ότι κάποιος τους καταλάβαινε. Και μια μέρα μπήκα μέσα και μια γυναίκα που είχε χάσει το παιδί της μιλούσε σε ένα ρομπότ με τη μορφή μιας μικρής φώκιας. Έμοιαζε να την κοιτάζει στα μάτια. Έμοιαζε να παρακολουθεί τη συζήτηση. Την παρηγορούσε. Και πολλοί άνθρωποι το έβρισκαν καταπληκτικό.

Αλλά εκείνη η γυναίκα προσπαθούσε να καταλάβει τη ζωή της με ένα μηχάνημα που δεν είχε καμία εμπειρία από το φάσμα της ανθρώπινης ζωής. Το ρομπότ έδινε μια εξαιρετική παράσταση. Κι εμείς είμαστε ευάλωτοι. Οι άνθρωποι βιώνουν την προσποιητή συμπόνοια σαν να ήταν πραγματική. Έτσι, εκείνη τη στιγμή όταν εκείνη η γυναίκα βίωνε την προσποιητή συμπόνοια, εγώ σκεφτόμουν: «Το ρομπότ δε μπορεί να συμπονέσει. Δεν αντιμετωπίζει το θάνατο. Δεν ξέρει τη ζωή.»

Και καθώς εκείνη η γυναίκα έβρισκε παρηγοριά στην συντροφιά του ρομπότ, εγώ δεν το βρήκα καταπληκτικό. Το βρήκα μία από τις πιο οδυνηρές, πολύπλοκες στιγμές στα 15 χρόνια της δουλειάς μου. Αλλά όταν έκανα ένα βήμα πίσω, Βρήκα τον εαυτό μου στο κρύο, σκληρό μάτι του κυκλώνα. Περιμένουμε περισσότερα από την τεχνολογία και λιγότερα ο ένας από τον άλλο. Και ρωτώ τον εαυτό μου, «Πώς έφτασαν τα πράγματα μέχρι εδώ;»

Και πιστεύω ότι είναι γιατί η τεχνολογία μας ελκύει περισσότερο όταν είμαστε περισσότερο ευάλωτοι. Και είμαστε ευάλωτοι. Είμαστε μοναχικοί, αλλά φοβόμαστε την οικειότητα. Και έτσι από τα κοινωνικά δίκτυα μέχρι τα κοινωνικά ρομπότ, σχεδιάζουμε τεχνολογίες που θα μας δώσουν την ψευδαίσθηση της συντροφιάς χωρίς της απαιτήσεις της φιλίας. Στρεφόμαστε στην τεχνολογία για να μας βοηθήσει να νιώσουμε συνδεδεμένοι με τρόπους που μπορούμε να ελέγξουμε άνετα. Αλλά δεν είμαστε τόσο άνετοι. Δεν έχουμε τον πλήρη έλεγχο.

Αυτές τις μέρες, τα τηλέφωνα στις τσέπες μας αλλάζουν το μυαλό και την καρδιά μας επειδή μας προσφέρουν τρεις ευχάριστες φαντασιώσεις. Πρώτον, ότι μπορούμε να στρέψουμε την προσοχή μας οπουδήποτε θέλουμε, δεύτερον, ότι θα ακουγόμαστε πάντα και τρίτον, ότι δε θα χρειαστεί ποτέ να είμαστε μόνοι. Και αυτή η τρίτη ιδέα, ότι δε θα χρειαστεί ποτέ να είμαστε μόνοι, είναι κεντρική για να αλλάξει η ψυχή μας. Επειδή τη στιγμή που οι άνθρωποι είναι μόνοι, ακόμα και για μερικά δευτερόλεπτα, αγχώνονται, πανικοβάλλονται, κινούνται νευρικά, ψάχνουν μια συσκευή. Απλά σκεφτείτε τους ανθρώπους στην ουρά ενός ταμείου ή σε ένα κόκκινο φανάρι. Το να είναι μόνοι τους μοιάζει με πρόβλημα που πρέπει να επιλυθεί. Και έτσι προσπαθούν να το λύσουν μέσω της σύνδεσης. Αλλά εδώ η σύνδεση μοιάζει περισσότερο με σύμπτωμα παρά με θεραπεία. Εκφράζει, αλλά δε λύνει, ένα υποκείμενο πρόβλημα. Αλλά περισσότερο από σύμπτωμα, η συνεχής σύνδεση αλλάζει τον τρόπο που οι άνθρωποι σκέφτονται τον εαυτό τους. Δημιουργεί ένα νέο τρόπο ύπαρξης.

Ο καλύτερος τρόπος να το περιγράψουμε είναι «Μοιράζομαι άρα υπάρχω.» Χρησιμοποιούμε την τεχνολογία για να ορίσουμε τον εαυτό μας μοιράζοντας με άλλους τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας ακόμα και τη στιγμή που τα έχουμε. Επομένως πριν ήταν: Έχω ένα συναίσθημα, θέλω να πάρω ένα τηλέφωνο. Τώρα είναι: Θέλω να νιώσω ένα συναίσθημα, πρέπει να στείλω ένα μήνυμα. Το πρόβλημα με το νέο αυτό καθεστώς του «Μοιράζομαι άρα υπάρχω» είναι ότι, αν δεν έχουμε σύνδεση, δεν αισθανόμαστε ο εαυτός μας. Σχεδόν δεν αισθανόμαστε τον εαυτό μας. Οπότε τι κάνουμε; Συνδεόμαστε ολοένα και περισσότερο. Αλλά κάνοντάς το αυτό, προετοιμάζουμε τον εαυτό μας να απομονωθεί.

Πως φτάνουμε από την σύνδεση στην απομόνωση; Καταλήγετε απομονωμένοι αν δεν καλλιεργήσετε την ικανότητα για μοναξιά, την ικανότητα να μείνετε μόνοι σας, να ανασυγκροτηθείτε. Η μοναξιά είναι εκεί που βρίσκετε τον εαυτό σας ώστε να απευθυνθείτε σε άλλους ανθρώπους και να δημιουργήσετε πραγματικούς δεσμούς. Όταν δεν έχουμε την ικανότητα για μοναξιά, στρεφόμαστε σε άλλους ανθρώπους προκειμένου να νιώσουμε λιγότερο αγχωμένοι ή προκειμένου να αισθανθούμε ζωντανοί. Όταν αυτό συμβαίνει, δε μπορούμε να εκτιμήσουμε ποιοι είναι. Είναι σαν να τους χρησιμοποιούμε σαν ανταλλακτικά για να υποστηρίξουμε την εύθραυστη έννοια του εαυτού μας. Καταλήγουμε να σκεφτόμαστε ότι αν είμαστε πάντοτε συνδεδεμένοι αυτό θα μας κάνει να νιώθουμε λιγότερο μόνοι. Αλλά κινδυνεύουμε, γιατί στην πραγματικότητα ισχύει το αντίθετο. Αν δε μπορούμε να είμαστε μόνοι, θα είμαστε ακόμα πιο μοναχικοί. Και αν δε μάθουμε στα παιδιά μας να είναι μόνα τους, πρόκειται μόνο να μάθουν πως να είναι μοναχικά.

Όταν μίλησα στο TED το 1996, κάνοντας αναφορά στις σπουδές μου στις πρώιμες εικονικές κοινότητες, είπα «Αυτοί που περνούν το περισσότερο μέρος της ζωής τους στην οθόνη το κάνουν με ένα πνεύμα αυτοστοχασμού.» Και αυτό ζητάω εδώ, τώρα: σκέψη και, ακόμα περισσότερο, μια συζήτηση για το πού μπορεί να μας οδηγεί η τρέχουσα χρήση της τεχνολογίας και τι μπορεί να μας κοστίζει. Έχουμε πληγεί από την τεχνολογία. Και φοβόμαστε, σαν νεαροί εραστές, ότι η πολύ κουβέντα μπορεί να χαλάσει το ρομαντισμό. Αλλά ήρθε η ώρα να μιλήσουμε. Μεγαλώσαμε με την ψηφιακή τεχνολογία και έτσι τη βλέπουμε σαν πλήρως εξελιγμένη. Αλλά δεν είναι, είναι ο πρώτος καιρός. Υπάρχει πολύς χρόνος για να επανεξετάσουμε το πώς τη χρησιμοποιούμε πώς τη χτίζουμε. Δεν προτείνω να απορρίψουμε τις συσκευές μας, απλώς να αναπτύξουμε μια σχέση αυτεπίγνωσης με αυτές, μεταξύ μας και με τον εαυτό μας.

Βλέπω κάποια πρώτα βήματα. Αρχίστε να σκέφτεστε τη μοναξιά σαν κάτι καλό. Κάντε χώρο γι' αυτήν. Βρείτε τρόπους να την παρουσιάσετε σαν αξία στα παιδιά σας. Δημιουργήστε ιερούς χώρους στο σπίτι - την κουζίνα, την τραπεζαρία - και χρησιμοποιήστε τους για συζήτηση. Κάντε το ίδιο και στη δουλειά. Στη δουλειά είμαστε τόσο απασχολημένοι με το να επικοινωνούμε που δεν έχουμε συχνά χρόνο να σκεφτούμε, δεν έχουμε χρόνο να μιλήσουμε, για τα πράγματα που έχουν πραγματικά σημασία. Αλλάξτε το αυτό. Κυρίως, όλοι χρειαζόμαστε πραγματικά να ακούμε ο ένας τον άλλον, συμπεριλαμβανομένων των βαρετών κομματιών. Επειδή όταν σκοντάφτουμε ή διστάζουμε ή χάνουμε τα λόγια μας, τότε αποκαλύπτουμε τον εαυτό μας στους άλλους.

Η τεχνολογία υποβάλλει μια προσφορά για να επαναπροσδιορίσει την ανθρώπινη σύνδεση - πώς νοιαζόμαστε ο ένας για τον άλλο, πώς νοιαζόμαστε για τον εαυτό μας - αλλά μας δίνει επίσης την ευκαιρία να επιβεβαιώσουμε τις αξίες και την κατεύθυνσή μας. Είμαι αισιόδοξη. Έχουμε ό,τι χρειαζόμαστε για να ξεκινήσουμε. Έχουμε ο ένας τον άλλο. Και έχουμε τη μεγαλύτερη πιθανότητα επιτυχίας αν αναγνωρίσουμε την αδυναμία μας. Ότι ακούμε όταν η τεχνολογία λέει ότι θα χρειαστεί κάτι πολύπλοκο και υπόσχεται κάτι πιο απλό.

Επομένως στη δουλειά μου, ακούω ότι η ζωή είναι σκληρή, οι σχέσεις είναι γεμάτες κινδύνους. Και μετά υπάρχει η τεχνολογία - απλούστερη, ελπιδοφόρα, αισιόδοξη, νεανική. Είναι σαν να καλούμε ενισχύσεις. Μια διαφημιστική εκστρατεία υπόσχεται ότι ηλεκτρονικά και με άβαταρ, μπορείτε «Επιτέλους, να αγαπήσετε τους φίλους σας, να αγαπήσετε το σώμα σας, να αγαπήσετε τη ζωή σας, ηλεκτρονικά και με άβαταρ.» Μας έλκει το εικονικό ειδύλλιο, τα ηλεκτρονικά παιχνίδια που μοιάζουν με κόσμους, η ιδέα ότι τα ρομπότ, τα ρομπότ, θα γίνουν κάποτε οι πραγματικοί μας σύντροφοι. Ξοδεύουμε ένα βράδυ στο κοινωνικό δίκτυο αντί να πάμε σε ένα μπαρ με φίλους.

Αλλά οι φαντασιώσεις μας για υποκατάσταση μας έχουν στοιχίσει. Τώρα όλοι πρέπει να εστιάσουμε στους πολλούς, πολλούς τρόπους που η τεχνολογία μπορεί να μας οδηγήσει πίσω στις πραγματικές μας ζωές, τα δικά μας κορμιά, τις δικές μας κοινότητες, τη δική μας πολιτική, το δικό μας πλανήτη. Μας χρειάζονται. Ας μιλήσουμε για το πώς μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την ψηφιακή τεχνολογία, την τεχνολογία των ονείρων μας, για να κάνουμε αυτή τη ζωή, τη ζωή που μπορούμε να αγαπήσουμε.

Σας ευχαριστώ.

Προσπαθώ να παραμείνω αισιόδοξος

Όταν θα χρεοκοπήσουν τα βιβλιοπωλεία

και θα κλείσουν τις βιβλιοθήκες

θα μείνουν....

(συνεχίζεται στο themachine.gr) 

15 λογότυπα παραποιημένα για να λεν την αλήθεια

καλά εντάξει, έκαναν παραποίηση στο ΠΚΠ (παγκόσμιο κέντρο παραποίησης) σε μερικά πολύ γνωστά logo για να λένε την αλήθεια και έχω ξεραθεί στο γέλωτα.

Δες ας πούμε εδώ το Nintendo, χιχιχιχιχι: 

Μεκτζένελτζ, πιο ειλικρινής παραποίηση πεθαίνεις, ερμ ερμ:

Νόκια, αχαχαχαχαχαχα, εγώ είμαι νοκιάκας αλλά έχουν ένα δίκιο, τα πιτσιφρίκια ούτε να την ακούσουν δεν θένε:

Αυτό πόνεσε ΠΟΛΥ: το σήμα των ολυμπιακών αγώνων, εμπορευματοποίηση κετς: 

Αστεροδολλάργια, καφές και καλά αλλά στην πραγματικότητα μιλάμε για βόμβες θερμίδων, χοντροτσίνο, υπερβαροτσίνο και πανακριβοτσίνο:

ΠΟΣΟ ΤΕΛΕΙΟ!!!!!! :-D

ε μα πια, μας έχουν σπάσει τα νεύρα τα σκατοπαραθύρια, δεν λειτουργούν με τίποτε!!!!

Πέθανα - ψωνάκια συνεχίστε να πληρώνετε!

παλιό αλλά αληθές:

ε μα τα ήθελε ο κωλαράκος σου παλιογιουτχιούμπ!!!!

έξυπνο ορ χουάτ;

α μη μου βρίζετε το χάπη έντ!!!!!!

ΠΟΣΟ ΜΑ ΠΟΣΟ ΚΑΡΑΛΗΘΕΙΑ!!!!! εγώ αν δεν ύπηρχε το fb θα είχα γράψει 3 "πόλεμουζ και ειρήνες" #yeah_right

IMDB, η χαρά του σινεφίλ που έχει να κάνει σεκσ 4 χρόνια.

μορόνικ το mtv? πολύ επιεική σε βρίσκω!

7 πράγματα που πρέπει να ξέρεις για τον νέο γενικό γραμματέα του ΚΚΕ

Ναι, εντάξει, επειδή εσύ όλη μέρα είσαι στο fb/γκομενιάζεις και δεν έχεις πάρει χαμπάρι χριστό, δεν σημαίνει ότι η εκλογή νέου Γενικού Γραμματέα στο ΚΚΕ δεν είναι σούπερ μέητζορ ηβέντ. Το πρόβατο σου προσφέρει κράσ κόουρς στον νέο κομματάρχη της Ελληνικής πολιτικής σκηνής (που είναι λίγο Bear ή κάνω λάθος;). Ώστε αν χρειαστεί να κάνεις τον έξυπνο σε μπαράκι με νεαρό κνίτη γκομενάκι που ζαχαρώνεις να καταφέρεις να βγεις ασπροπρόσωπος. άντε, πάλι σε έσωσα. πάλι σου έστρωσα κρεβάτι.

 έχουμε και λέμε, λοιπόν: 

• Η οικογένειά του ήταν αγωνιστές της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης, με εκτελεσμένους από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής και από τα έκτακτα στρατοδικεία της περιόδου του εμφυλίου, με φυλακισμένους και εξορισμένους. (σημείωση: ντράμα μόουντ ον)

• Περνάει αποκλειστικά στην κομματική δουλειά το Φθινόπωρο του 1977, ως γραμματέας αχτίδας και στη συνέχεια γραμματέας της Νομαρχιακής Οργάνωσης Βοιωτίας. (πιο παιδί του κόμματος πεθαίνεις)

• Στη διάσπαση του 1991, ως Γραμματέας της ΚΟ Ανατολικής Στερεάς και Εύβοιας και μέλος της ΚΕ, δίνει τη μάχη μαζί με άλλους συντρόφους για την υπεράσπιση του Κόμματος, των αρχών του, της κοσμοθεωρίας του, ενάντια στην διασπαστική, οπορτουνιστική ομάδα που πήγε στο ΣΥΝ. (μέηκ σουρ ότι δεν θα υπάρχει καμμία αμφιβολία ΠΟΣΟ νομότυπος είναι...)

• Τον Ιούνη του 1973, έδωσε εξετάσεις και πέτυχε στο Νομικό τμήμα του Πανεπιστήμιου της Αθήνας. Σπούδαζε δουλεύοντας παράλληλα σε διάφορες δουλειές, για να καλύψει τα έξοδα των σπουδών. (ντράμα μόουντ επιτάχυνση)

• Στο 15ο Συνέδριο (Μάη του 1996) εκλέγεται μέλος του ΠΓ και αναλαμβάνει Διευθυντής του Ριζοσπάστη, χρέωση την οποία είχε για μια δεκαετία. (Εκεί στο ΚΚΕ δεν λένε "θέση" ή "ρόλο" ή "ήταν υπεύθυνος"... λένε "είχε/έχει χρέωση")

Αυτά είναι στοιχεία που υπήρχαν ατόφια, ως φράσεις, στην ανακοίνωση του ΚΚΕ για το βιογραφικό του νέου ΓΓ. Ξαναλέω, δεν τις έγραψα εγώ, τις έκαμα κόποι - πέοιστ

Δύο δικές μου επιπλέον ανακαλύψεις/παρατηρήσεις:

• Ο νέος κομματάρχης δύο φορές αποπειράθηκε να βγει βουλευτής Βοιωτίας, το 2000 και το 2007. Δεν πέτυχε καμμία. Τερμάτισαν στην επαφή με την λαϊκή επιθυμία και το έρισμα πάλι εκεί στο κόμμα.

• Επίσης, όπως αποδεικνύει η παλιά τούτη φωτογραφία, ο νέος ηγέτης ήταν πάντα υπερβαρούλης, δεν πήρε κιλά από τις ευθύνες και τα βάρη της υψηλής κομματικής θέσης. How bearish is that? 

εμείς δεν μένει παρά να ευχηθούμε ολόψυχα Καλή επιτυχία στα νέα καθήκοντα!!! Γιου γκο μπόη, γιου γκο ηντήντ

Η βουτιά

 Ήταν οι πρώτες μας ώρες στο νησί. Αφού φθάσαμε στο ξενοδοχείο, λίγο νωρίτερα, και παρά το ότι ήταν περασμένες έξι, αποφασίσαμε να κάνουμε μακροβούτι, και μάλιστα με το κεφάλι, στις διακοπές μας! Παρατήσαμε τις βαλίτσες, πήραμε πετσέτα και μαγιό και ξαναμπήκαμε στο αυτοκίνητο. Ο δρόμος προς την πιο διάσημη και όμορφη παραλία του νησιού ήταν γεμάτος στροφές και ακολουθούσε μία διαδρομή που μας χάρισε μία εξαιρετική πρώτη εικόνα του τόπου που θα περνούσαμε μία υπέροχη Αυγουστιάτικη βδομάδα. Το απέναντι ρεύμα κυκλοφορίας είχε...

(η συνέχεια εδώ, στο themachine.gr)

Στο εργαστήρι του συγγραφέα Πέτρου Μάρκαρη

Ομολογώ πως δεν έχω διαβάσει κανένα από τα βιβλία του Πέτρου Μάρκαρη, αν και θα έπρεπε λίγο παραπάνω από το κανονικό. Ο πολύ επιτυχημένος συγγραφέας αστυνομικών μυθιστορημάτων ήταν ένα από τα τρία μέλη της κριτικής επιτροπής του λογοτεχνικού διαγωνισμού η συμμετοχή στον οποίο οδήγησε στην πρώτη μου δημοσίευση (yeah!)

Σήμερα το απόγευμα, μόλις πριν από μερικές ώρες, είχα την ευκαιρία να τον ακούσω να μιλά για το "σύστημα γραφής" του και τα μυστικά που κρύβονται στο υπόγειο εργαστήρι του δημιουργού. Στο Κέντρο Ελέγχου Τηλεοράσεων στην Κυψέλη μαζευτήκαμε να τον ακούσουμε, γύρω στους 50 νοματαίους. Εντυπωσιάστηκα, ομολογώ. Μας είπε πολλά και ενδιαφέροντα, τα καταγράφω εδώ για τον ιστορικό του μέλλοντος. και για να μην τα ξεχάσω (ε ως μοντέλο έχω κακή μνήμη, είναι γνωστό)

Σύμφωνα με τον Μάρκαρη κανόνες και μυστικά στην γραφή δεν υπάρχουν... εκτός από δύο:

1. Ο Συγγραφέας πρέπει να αγαπά την Μοναξιά. Είναι μοναχική δουλειά το γράψιμο και άμα δεν μπορείς να είσαι μόνος θα πιεστείς διπλά και τρίδιπλα
2. Ο Συγγραφέας πρέπει να έχει αυτοπειθαρχία. Να μπορεί να νικήσει το ξεμυαλιστικό αθηναϊκό κλίμα, να αγνοήσει το αιγαίο φως, να μπορεί να πει όχι στον καφέ με φίλους, να μπορεί να πείσει τον εαυτό του, χωρίς έξωθεν πίεση από το αφεντικό, ότι θα κάτσει ώρες πάνω απ το χαρτί, μπροστά στην οθόνη ή στην γραφομηχανή.(Ντάξει ρε φίλε το πήραμε το μήνυμα)

Για τον Μάρκαρη συγγραφέας είναι όχι αυτός που έχει έμπνευση αλλά που κάθεται να γράψει παρά το γεγονός ότι μπορεί και να μην έχει έμπνευση. Η έμπνευση είναι μία αφετηρία, η αρχή μόνο. Αλλά όλα τα άλλα, τα σημαντικότερα μάλιστα, είναι η τεχνική, το σύστημα και η υπομονή (point taken, λύσσαξες λέμε απαπα)

Φαίνεται ότι η λέξη "σύστημα" παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στο συγγραφικό σύμπαν του Μάρκαρη. Μας είπε ότι μία ιδέα κρίνεται αν είναι καλή μόνο να μπορεί να ενταχθεί σε ένα "σύστημα" (μυθιστόρημα ή διήγημα ή σενάριο...) αφού προηγουμένως έχει αναπτυχθεί όσο πρέπει (δηλαδή συστηματοποιηθεί).

Μας αποκάλυψε ότι γράφει χωρίς εκ των προτέρων σύνοψη, χωρίς να ξέρει,να έχει στο μυαλό του, τι θα γίνει, την πλοκή. Μας είπε δύο πολύ ωραίες φράσεις: "θέλω να ανακαλύπτω το μυθιστόρημα κατά την διάρκεια της γραφής του". Και "θέλω να ανακαλύπτω τα ίχνη του ήρωα την ώρα που γράφω".

Από τι όμως ξεκινά να γράφει; Από μία εικόνα, όπως μας είπε, μία αίσθηση. Δεν μας το ανάλυσε περισσότερο αυτό, ίσως το έχει πιο πολύ συναισθηματικά στο μυαλό του... πάντως ακούγεται πολύ απελευθερωτικό και ενδιαφέρον.

Αφηγείται πάντα σε ενεστώτα, σε πρώτο πρόσωπο και αυτό σημαίνει ότι δεν ξεκινά In media res (στη μέση της ιστορίας) και ότι  προσπαθεί συνειδητά να μην καπελώσει τον ήρωά του - που αυτός αποτελεί τον αφηγητή και όχι ο συγγραφέας. Επίσης, ακολουθεί πάντα την συμβατική χρονολογική σειρά, την γραμμική. τα πρώτα γεγονότα εξιστορούνται πρώτα.

Μεγάλοι θησαυροί υλικού είναι η οικογενειακή μας ιστορία (tell me about it), οι υπαρκτοί χαρακτήρες στην ζωή μας που λειτουργούν ως θεμέλιο για να χτίσουμε πάνω τους ήρωες μυθιστορημάτων (you bet), και ο χώρος, η πόλη. Επίσης και οι αντιφάσεις των ανθρώπων! (ακούς εσύ;)

Όσον αφορά τους χαρακτήρες έδωσε μία πολύ ωραία διάσταση στην έννοια της συγγραφής που κατά τον ομιλητή μας δεν είναι παρά η γνωριμία μας με τους ήρωές του μυθιστορήματός μας και η ανάπτυξη της σχέσης του συγγραφέα μαζί τους. (go with the flow)

Η πόλη μπορεί να παίξει πολύ σημαντικό ρόλο ως πρωταγωνίστρια του μυθιστορήματός μας. Μας συμβούλεψε να περπατάμε στην Αθήνα, χωρίς πρόγραμμα, χωρίς σχέδιο, έτσι ώστε να την αφήσουμε να έρχεται εκείνη σε μας. Κάθε πόλη έχει ψυχή, τους ανθρώπους της δηλαδή, και αν κυκλοφορούμε μέσα και γύρω τους, ελεύθερα, χαλάρα αυτή η ψυχή θα μας μιλήσει. (άσε το κινητό συνέχεια όταν βολτάρεις και βλέπε γύρω, μύριζε, ζήσε). Πάντως αυτόν τον καιρό η Αθήνα μιλά στο Μάρκαρη πολύ θλιμμένα, όπως μας είπε. :-(

Τόνισε την σημασία της Απόστασης. Του καθαρού μυαλού απέναντι στα γεγονότα, τους ήρωες. ΑΠΟΣΤΑΣΗ πάνω απ όλα (με την Μπρεχτική έννοια του όρου - θα το ψάξω...). Άσε τη μελούρα και το συναισθηματισμό, πες την ιστορία, ξερά, καθαρά, απέριττα.

Για να δημιουργήσουμε χαρακτήρες εκτός από υπαρκτά πρόσωπα μπορεί να βασιστούμε και σε επινοημένα. Αλλά και αυτά δημιουργούνται με βάση χαρακτηριστικά υπαρκτών προσώπων.

Το αστυνομικό μυθιστόρημα είναι το πιο θρησκευτικό από όλα τα έργα τέχνης γιατί πάντα στο τέλος οι κακοί τιμωρούνται. Αυτό μας οδηγεί να πρέπει να κάνουμε τον βασικό μας ήρωα συμπαθητικό, δηλαδή πρέπει να βρούμε ταυτίσεις και θετικές πτυχές σε αυτόν ακόμα και είναι σκατοχαρακτήρας (My words)

Στο αστυνομικό ο συγγραφέας στην ουσία με αφετηρία το έγκλημα εξερευνά την κοινωνική κατάσταση, την κοινωνία και την εποχή.

Οι συγγραφείς του νότου χρησιμοποιούν πολύ την κουζίνα στο γράψιμό τους. Φαγητά, γεύματα, δείπνα, σκγηνές την ώρα του πρωινού, συνταγές που λένε ή που αγαπάνε οι βασικοί ήρωες. Τα μυθιστορήματά τους έχουν γευστική διάσταση και το φαγητό γίνεται συνδετικός ιστός ανθρώπων και ιστοριών.  Οι βόρειες είναι χειραφετημένες και τεμπέλες. Σαν την Χαλκιδική δεν έχει, επίσης.

Πως γράφει ο ίδιος: Τελειώνει τα δύο πρώτα κεφάλαια --> διορθώνει το πρώτο. Γράφει το τρίτο, διορθώνει το δεύτερο. Γράφει το τέταρτο, διορθώνει το τρίτο. Γράφει το πέμπτο, διορθώνει το τέταρτο... κ.ο.κ. Αφού το ολοκληρώσει το όλον, το δίνει στους τρεις πρώτους αναγνώστες του (εκδότη, κόρη, τον άλλο δεν το θυμάμαι - τι να πρωτοκάνω πια, στενογραφία, καφέδες, υποδοχή κοινού;) και ύστερα το ξεχνά μέχρι να έρθει δουλεμένο από επιμελητή, μερικούς μήνες μετά. Εκεί κάνει αλλαγές οριστικές και όξω από την πόρτα. φιου, ώρα για ξεκούραση.

Κάθε μέρα γράφει 10 με 2 και 4 με 8. Κάθε μέρα. Κυριακή ηνκλούντηντ. Γιορτές αργίες επίσης (φαγώθηκες)


Αγαπά τον Γιάννη Μαρή, την ποιητικότητα του Κοσμά Πολίτη που δεν την βρίσκει κούφια. Δεν μπορεί τον τύπο που έγραψε το Κουρίτσι με το Τατουάζ, αλλά και την Αγκάθα Κρίστι. Και άλλους είπε δεν μπορεί, μερικούς Σκανδιναβούς αλλά δεν τους ξέρω/θυμάμαι. (ήμουν απασχολημένος να κρατώ σημειώσεις, για να μπορείς τώρα εσύ να διαβάζεις και να κάνεις τον έξυπνο άυριο μεθαύριο σε γκομενάκια στα μπαρζ)

Μας είπε κάτι πολύ ενδιαφέρον σχετικά με την λογοτεχνία στην Ελλάδα που δεν το είχα σκεφτεί ούτε κάν εγώ (όπα ρε κράτα τα άλογά σου). Ότι λόγω της εξαιρετικής παράδοσης που έχουμε στην ποίηση η πεζογραφία επηρρεάστηκε πολύ από το ύφος της. Έτσι η μορφή, το ύφος απέκτησε μεγαλύτερη βαρύτητα από το "τι θα γίνει παρακάτω" που είναι το πιο βασικό, το πιο ουσιαστικό στην πεζογραφία. Προσοχή, δεν παραμελούμε την λογοτεχνική αξία, αλλά από μόνη της χωρίς υπόθεση δεν είναι αρκετή για να στηρίξει την μυθοπλασία στον πεζό λόγο.

Δηλαδή
Συγγραφή = μύθος, αφήγηση
Ποίηση = συναίσθημα, ύφος 

Ποτέ δεν συζητά όσο γράφει το μυθιστόρημά του για την πλοκή και τις λεπτομέρειές του. Επίσης όταν δεν είναι μπροστά στο χαρτί/pc δεν το σκέφτεται. Κάνει άλλα πράγματα. Ξελαμπικάρει. Δεν του κάνει καλό να είναι πάνω στο μυθιστόρημα συνέχεια. Αφού όταν το δουλεύει συγκεντρώνεται απολύτως σε αυτό, λογικό!

Όταν ξεκινά να γράφει ένα νέο μυθιστόρημα ξεκινά από μηδενική βάση... σαν να ανακαλύπτει ξανά την Τέχνη του. Δεν αφήνει παλιές επιτυχίες η αποτυχίες να τον σκιάζουν, τι ξεχνά. Γράφει σαν νέος.

Όταν γράφουμε δεν κάνουμε κάτι άλλο παράλληλα. Αφοσιωνόμαστε!!! (καταντά εκνευριστικό τώρα, έτσι;) δεν πλένουμε πιάτο, δεν μιλάμε τηλ, δεν πάμε γυμναστήριο να κολυμπήσουμε (ΣΚΑΣΕ)

Πρακτικά το παιγνίδι της γραφής παίζεται στο να βρούμε εκείνες τις διεργασίες που μας δίδουν την ευχέρεια να γράψουμε. Δεν υπάρχουν απαράβατοι κανόνες. Άλλος ξεκινά με σύνοψη, άλλος χωρίς. Άλλος βάζει την πόλη να "παίξει", άλλος όχι. Άλλος σκέφτεται το έργο όλη μέρα, κάθε στιγμή, άλλος μόνο όταν είναι μπροστά στο χαρτί του. Άλλος διορθώνει εκατό φορές, άλλος μόνο τρεις... ο καθένας οφείλει να βρει τον τρόπο και τη μέθοδό του. πως θα το κάνει αυτό; Μα με την αφοσίωση, με το να είναι πάνω στην καρέκλα και να γράφει ΚΆΘΕ ΜΕΡΑ (ντάξει, το κούρασες, το ξέρεις, έτσι;)

ΓΡΑΨΙΜΟ = ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ (ΑΥΤΟΠΕΙΘΑΡΧΙΑ, ΜΟΝΑΞΙΑ, ΤΕΧΝΙΚΕΣ, ΕΠΙΜΟΝΗ, ΥΠΟΜΟΝΗ) + ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ/ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΑΝΤΛΟΥΜΕ

Πολύ, πολύ χαίρομαι που τον άκουσα. Αύριο θα πάω να πάρω βιβλίο του. Ποιο να πάρω πρώτο; any ideas; any suggestions;